[DAY 45], Γκούσταβ Κλούτσις, Δυναμική Πόλη (φωτομοντάζ), 1921

Το σπίτι μας είναι ο πλανήτης: Στο διάστημα από το 1919 ως το 1921 ο Γκούσταβ Κλούτσις εργάστηκε πάνω στην ιδέα της ζωγραφικής αναπαράστασης ενός πλανήτη που αιωρείται και στον οποίον τηρούνται οι κανόνες της ατμοσφαιρικής βαρύτητας ενώ τα διάφορα μινιμαλιστικά επίπεδα που τέμνουν την σφαίρα επιδιώκουν να μεταφέρουν μηνύματα σχετικά με τις δυνατότητες των νέων τεχνολογικών επιτευγμάτων. Ο κεντρικός πίνακας, ο οποίος έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον ως προς την χρήση υλικών που μεταβάλλουν την υφή, τιτλοφορείται «Δυναμική Πόλη». Ο Κλούτσις έχει παρουσιάσει τον πίνακα και με τον τίτλο «Σχέδιο για την Πόλη του Μέλλοντος» ενώ έχει χαρακτηρίσει την καλλιτεχνική του μέθοδο «αξονομετρική ζωγραφική». Το έργο αντικατοπτρίζει επίσης τη γοητεία που συνεπήρε πολλούς από τους Ρώσους καλλιτέχνες της πρωτοπορίας σχετικά με τις θεωρίες κοσμικών, αστρονομικών φαινομένων και το ενδιαφέρον τους για τη μελλοντική κατάκτηση του διαστήματος, τη μελέτη του σύμπαντος και ο εποικισμός πλανητών. Ο Κλούτσις συνέχισε να εργάζεται για αρκετά χρόνια στο μοτίβο της «Δυναμικής Πόλης» και δημιούργησε μια σειρά από φωτομοντάζ, στα οποία παρουσιάζεται μια φουτουριστική αναπαράσταση της σύγχρονης πόλης με προσόψεις ουρανοξυστών και με επιλεκτικό αναπαραστατικό χαρακτήρα, ώστε στοιχεία ανθρώπινων μορφών και τοίχοι κτηρίων να προβάλλονται από όλα τα σημεία δημιουργώντας την αίσθηση της βαρύτητας, όπως συμβαίνει σ’ έναν πλανήτη. [Γκούσταβ Κλούτσις, Δυναμική Πόλη (φωτομοντάζ), 1921, MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη]

[DAY 44] Χριστίνα Κάλμπαρη, Κηδεμονία, 2002

Το σπίτι είναι ο κατ’ εξοχήν προστατευμένος χώρος της οικογένειας, όπου ασκείται αδιαλείπτως η κηδεμονία, σφυρηλατούνται προδιαθέσεις, καλλιεργούνται χαρακτήρες και ιδεολογίες, δεσπόζουν σύμβολα και εικόνες. Είναι ακόμη ο τόπος στον οποίο αναδύονται μερικές φορές αθέατα κάγκελα, αχρείαστοι περιορισμοί, μεγάλοι συμβιβασμοί. Είναι ένας προστατευμένος χώρος από τον οποίο ενίοτε χρειάζεται κανείς προστασία. [Χριστίνα Κάλμπαρη, Κηδεμονία, 2002, Από τη σειρά «Μικρές ιστορίες εγκλεισμού», MOMus-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης]

[DAY 14] σελίδα του τετραδίου της Αμαλίας

Μια εγκατάσταση με πολλά τετράδια και άλλα αντικείμενα προέκυψε από τα εργαστήρια που πραγματοποίησε ο εικαστικός Δημήτρης Αμελαδιώτης στα τμήματα γυναικών και ανδρών στο 3ο ΣΔΕ - Φυλακές Διαβατών - Θεσσαλονίκη την άνοιξη του 2019. Οι έννοιες που επεξεργάστηκαν εκεί περιέχονταν στις λέξεις «κύκλος», «κουβάρι», «κύβος», «φωλιά», «ήλιος». Ανάμεσα στα τετράδια και αυτό της Αμαλίας, κρατούμενης. [Εικόνα: σελίδα του τετραδίου της Αμαλίας] [Από την έκθεση «Τίμιοι παράνομοι - Πρόσωπο. Ελευθερία. Σιωπή» στο MOMus - Πειραματικό Κέντρο Τεχνών]

[DAY 43] Άλεξ Μυλωνά, Άμυνα, 1960

Η Άμυνα εντάσσεται στην ενότητα των συνθέσεων της Άλεξ Μυλωνά με τις οποίες συμμετείχε στη Μπιενάλε της Βενετίας το 1960. Πρόκειται για ένα αφηρημένο έργο από σφυρήλατο σίδηρο, που το χαρακτηρίζει η μετωπικότητα, οι αιχμηρές απολήξεις και η ισόρροπη οργάνωση των επίπεδων επιφανειών. Η Άμυνα είναι ένα συμβολικό τείχος, που έρχεται να μορφοποιήσει την έννοια της αντίστασης, αλλά και εκείνες τις έννοιες της προστασίας της ζωής και της αντοχής σε δύσκολες και ακραίες συνθήκες και καταστάσεις. [Άλεξ Μυλωνά, Άμυνα, 1960, Αθήνα, σφυρήλατο σίδερο, 65 x 125 x 22 εκ., MOMUs-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά]

[DAY 46],Tania Bohuslavska, Gala's Music, 2017

Το άγγιγμα είναι μια απο τις πρώτες αισθήσεις που βιώνουμε ακόμη και ως έμβρυα μέσα στην μήτρα, ενω στη συνέχεια αποτελεί το μέσο γνωριμίας μας με τον κόσμο. Είναι αδιαπραγμάτευτα ζωτικής σημασίας, μια έμφυτη ανάγκη και μια πρωταρχική λειτουργία άρρηκτα συνυφασμένη με την αντίληψη, ένας άλλος τρόπος όρασης . Ενεργοποιώντας συναισθήματα αγάπης, καθησυχασμού, τρυφερότητας, στήριξης και ενσυναίσθησης το άγγιγμα αποτελεί έναν απο τους πιο θεμελιώδεις δείκτες επικοινωνίας. Ωστόσο, η χειρονομία της επαφής πολλές φορές περιορίζεται ή απαγορευεται, επ’ αόριστον διακόπτεται ή για κάποιο χρονικό διάστημα αναβάλλεται. Κατά τον Βρετανό ποιητή John Keats, όμως , «το άγγιγμα έχει μνήμη» καθώς πάνω στο σώμα, το οποίο είναι δεξαμένη γνώσεων και βιωμάτων, αποτυπώνονται οι βαθύτερες ιστορίες μας. Ακόμη και όταν αυτό απουσιάζει, τα σημάδια και οι αναμνήσεις που αφήνει, μένουν ανθεκτικά και ανυπέρβλητα μέσα στο χρόνο. Το βίντεο της Tania Bohuslavska που παρουσιάστηκε στο 2ο Thessaloniki Queer Arts Festival τον Ιούνιο του 2019 στο MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, υμνεί την ιεροτελεστία της επαφής και τα συναισθήματα που εγείρει. [Tania Bohuslavska, Gala's Music, 2017, βίντεο, 05:28 λεπτά]

[DAY 39] Δημήτρης Κόζαρης, Σπίτια και Ελικοειδείς σκάλες, 2002

Πολλαπλές ανατροπές αλλά και ένα παιχνίδι κλίμακας στα όρια του χώρου, της δομής και της εικόνας περιμένουν τον επισκέπτη που θα ανοίξει την πόρτα της εγκατάστασης του Δημήτρη Κόζαρη με τίτλο «Σπίτια και ελικοειδείς σκάλες». Μακέτες σπιτιών που θυμίζουν απομεινάρια ενός διοράματος ή στοιβαγμένες παιδικές κατασκευές, αποκαλύπτονται στριμωγμένες σε έναν χώρο φυσικών διαστάσεων που εξωτερικά και εσωτερικά μοιάζει αποθηκευτικός, αλλά τελικά είναι αυτός ακριβώς, ο δευτερεύουσας σημασίας χώρος, που εμπεριέχει και περικλείει τη μεγάλη ενότητα «σπίτι». Την αντιστροφή εντείνει η ανισορροπία των γερμένων σπιτιών τα οποία, μαζί με τον άξονά τους, έχουν απολέσει πλέον και τη ζωτική τους σύνδεση με τις ελικοειδείς σκάλες που διασφάλιζαν την κυκλοφορία και κρατούσαν τα πάντα σε τάξη, επαφή και λειτουργική επικοινωνία. [Δημήτρης Κόζαρης, Σπίτια και Ελικοειδείς σκάλες, 2002 Κατασκευή, 220x100x100 εκ. Χρησιδάνειο Λεωνίδα Μπέλτσιου στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης]

[DAY 49] Πάνος Κοκκινιάς, Laughter,1994-1995

Σπίτι. Μόνιμη ή προσωρινή κατοικία. Καταφύγιο από κακοκαιρίες κάθε λογής. Τόπος ξεκούρασης, ανασυγκρότησης, περισυλλογής. Πεδίο ζύμωσης με το εντός, με δυσκολίες εσωτερικές, που φυτρώνουν αζήτητες. Χώρος καλλιέργειας της ιδιωτικότητας. Όπου κανείς μπορεί να γελά με αιτία. Και χωρίς. [Πάνος Κοκκινιάς, Laughter, από τη σειρά «Home», 1994-1995]

[DAY 48] Άλεξ Μυλωνά, Αιγαίο ΙΙ, 1984

Το έργο ανήκει σε μια περίοδο που η Άλεξ Μυλωνά δούλευε συνθέσεις με λεπτές πλάκες λευκού μαρμάρου, με σχήματα απλά και προαιώνια, όπως αυτό του κύκλου. Η φωτεινότητα και η υφή του υλικού, τα ανεπαίσθητα κοψίματα της επιφάνειας, η αρμονική και λιτή δομή, συντείνουν στην ξεχωριστή αισθητική απόλαυση. Η δημιουργός, μέσα από την καθαρότητα της γεωμετρίας, επιθυμεί να αιχμαλωτίσει και να συνοψίσει το πνεύμα και τη μοναδικότητα του τόπου. Και ταυτόχρονα, το τέλειο σχήμα του κύκλου έρχεται να υποδηλώσει τη ζωή, να υποβάλλει συναισθήματα χαλάρωσης, ηρεμίας και εσωτερικής γαλήνης, σ' έναν ταραγμένο και απρόβλεπτο κόσμο. [ Άλεξ Μυλωνά, Αιγαίο ΙΙ, 1984, Αθήνα, μάρμαρο, 62 x 63 x 24 εκ., MOMUs-Μουσείο Άλεξ Μυλωνά]

[DAY 34] Σωκράτης Ιορδανίδης, Ανάσταση, μεταπολεμική περίοδος

Ένα Πάσχα διαφορετικό από κάθε άλλο, τόσο μακριά από αυτό της φωτογραφίας. Μια Ανάσταση που αναμένεται φέτος, κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά. Για να έρθουν πάλι οι αποστάσεις στο φυσικό τους μέγεθος. [Σωκράτης Ιορδανίδης, Ανάσταση, μεταπολεμική περίοδος, ©Αρχείο Σωκράτη Ιορδανίδη, Συλλογή MOMus - Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης]

[DAY 38] Αθανασοπούλου Λένα, Extended Memory I, 2009

Η Λένα Αθανασοπούλου τεστάρει φωτογραφικά τη μνήμη του τοπίου, στη σειρά Extended Memory. Στήνει το φακό της απέναντι όχι από υπαρκτά τοπία, αλλά απέναντι από εργοστασιακά παραγόμενες εικόνες μιας παραμυθένιας και εξιδανικευμένης φύσης, που βρήκε σε καταστήματα της μιας λίρας γύρω από το Λονδίνο. Κι έτσι, προκύπτουν τοπία αλλόκοσμα, απόκοσμα, όσο και μαγικά. Πρόθεσή της είναι να αντιληφθούμε πόσο διαφορετικό μπορεί να είναι το βλέμμα και η μνήμη μας, ανάλογα με το πού, πότε και πώς στεκόμαστε απέναντι από κάτι που νοσταλγούμε -ακόμη κι αν δεν το έχουμε δει ποτέ. [Αθανασοπούλου Λένα (1979, Ελλάδα) Extended Memory I, 2009 Μικτή τεχνική, Αρχειακό τύπωμα Inkjet 1/3, 68 x 68 εκ. Δωρεά της καλλιτέχνιδας (2010), MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης]

[DAY 42] Μαργαρίτα Λυμπεράκη, Νεκρή φύση, 1949

Το σπίτι μας, ο προσωπικός μας χώρος λειτουργεί σταθερά ως καμβάς έμπνευσης για τους καλλιτέχνες. Μια τέτοια εικόνα μνήμης, διαφυγής, μοναχικής και προσωπικής θέασης αποτύπωσε η συγγραφέας Μαργαρίτα Λυμπεράκη στο έργο της Νεκρή φύση. Ελάχιστα αντικείμενα τοποθετημένα στο χώρο δημιουργούν μια σύνθεση ρεαλιστική και οικεία όπως οι χαρακτηριστικές εικόνες που αφηγείται στο λογοτεχνικό της έργο, Τα ψάθινα καπέλα (1946): «Απ’ το παλιό μας σπίτι θυμάμαι λίγα πράγματα. Ήταν κάπου κοντά στο Λυκαβηττό κι είχε ταράτσα που ‘βλεπε στο Φάληρο. Ζούσε μαζί μας ο πατέρας κι είχαμε ένα λαγωνικό που το λέγανε Ντικ. Θυμάμαι και δυο βάζα κινέζικα στις δυο γωνιές της σάλας. Τίποτ’ άλλο». - - - - - - [Μαργαρίτα Λυμπεράκη (1919-2001, Αθήνα) Νεκρή φύση, 1949, Γκουάς, 26,4x24 εκ. Δωρεά των Αλέξανδρου και Δωροθέας Ξύδη στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (1999) MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης / Museum of Contemporary Art-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης]

[DAY 47][MAY DAY] Ξένια Έντερ, Χωρίς Τίτλο (μοτίβο λουλουδιών), μέσα δεκαετίας 1920

Η Ξένια Έντερ (1895-1955) ήταν μια καλλιτέχνιδα που δόξαζε με το έργο της την φύση. Όπως και τα τρία αδέλφια Μπορίς, Μαρία και Γιούρι, σπούδασε ζωγραφική στην Αγία Πετρούπολη. Κατά τη δεκαετία του 1920 εργάστηκε ως βοηθός έρευνας στο Τμήμα "Οργανικής Παιδείας" του Κρατικού Ινστιτούτου Καλλιτεχνικής Παιδείας στο Λένινγκραντ και πειραματίστηκε με την έννοια του χώρου υπό την επίβλεψη του δασκάλου της Μιχαήλ Ματιούσιν. Το 1924 συμμετείχε στην 14η Μπιενάλε της Βενετίας. Ενδιαφερόταν πολύ για τις οργανικές μορφές, τα χρώματα και το φως και απεικόνιζε τη φύση ως έναν συνεχώς μεταβαλλόμενο οργανισμό. Της άρεσε να εργάζεται για την δημιουργία διακοσμητικών έργων και χρησιμοποιούσε μοτίβα με οργανικά θέματα. Ένα παράδειγμα της ενασχόλησής της με την διακόσμηση και τον γραφιστικό σχεδιασμό είναι αυτά τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα λουλουδιών που δημιουργούνται με την τεχνική του κολάζ. [Ξένια Έντερ, Χωρίς Τίτλο (μοτίβο λουλουδιών), μέσα δεκαετίας 1920, MOMus – Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη]
Σελίδα 1 από 5